Kurye firması nasıl kurulur? Adım adım rehber

1. İş modelinizi belirleyin

Kurye firmaları aynı işi yapıyor gibi görünse de müşterileri ve günleri çok farklıdır. Başlamadan önce hangi işi yapacağınızı netleştirin, çünkü izinler, araçlar ve fiyatlandırma bu cevaba göre değişir:

• Şehir içi acil kurye: evrak, numune, yedek parça gibi gönderileri aynı gün ya da saatler içinde taşır. Genellikle motorlu kuryeyle yapılır, müşteriler hukuk büroları, bankalar, ajanslar ve şirketlerdir.
• Esnaf ve restoran dağıtımı: mahalledeki işletmelerin paketlerini alıcıya götürür. İş saatleri yoğun, mesafeler kısadır.
• E-ticaret teslimatı: online mağazaların siparişlerini aynı gün ya da ertesi gün teslim eder; çok paket, koli ve iade takibi gerektirir.
• Kurumsal sözleşmeli işler: belirli bir firmaya her gün düzenli dağıtım ya da toplama yapılır.

İlk aşamada tek bir alana odaklanmak, ekibi ve fiyatları o işe göre kurmayı kolaylaştırır.

2. Şirket türü ve vergi kaydı

Kurye firması kurmak için en sık seçilen iki yol şahıs şirketi ve limited şirkettir. Şahıs şirketi daha hızlı ve masrafı daha az kurulur; limited şirkette ortakların sorumluluğu ve vergilendirme farklıdır, büyük kurumsal müşteriler sözleşmede bunu tercih edebilir. Anonim şirket de mümkündür ama başlangıçta nadiren gerekir.

Hangi türü seçerseniz seçin, vergi dairesi kaydı, ticaret sicili ya da ilgili meslek odası kaydı ve muhasebe düzeni gerekir. Bu adımları bir mali müşavirle yürütmek hem hatayı hem zaman kaybını önler. Mali müşavir aynı zamanda size uygun faaliyet kodunu, KDV oranını ve fatura düzenini belirlemenize yardım eder.

3. Kurye firması NACE kodu

Vergi kaydında yaptığınız işi tanımlayan bir faaliyet (NACE) kodu seçilir. Kurye firmalarında yaygın olarak 53.20 "Diğer posta ve kurye faaliyetleri" grubu kullanılır. Türkiye'de kayıt, bu grubun altındaki altı haneli kodlardan biriyle yapılır; hangisinin sizin işinize uyduğu yaptığınız taşımanın türüne göre değişebilir.

4. Yetki belgeleri ve izinler

Kurye firmasının hangi izinlere ihtiyaç duyduğu, ne taşıdığına ve hangi araçla taşıdığına bağlıdır. Genel olarak şu başlıklar karşınıza çıkabilir:

• Posta hizmetleri yetkilendirmesi: Mektup, evrak ve koli gibi posta gönderilerini taşıyan işletmeler 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu kapsamında Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'ndan (BTK) yetkilendirme almak zorunda olabilir.
• Taşıma yetki belgesi: Ticari amaçla eşya taşıyan araçlar için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın yetki belgesi kuralları uygulanabilir; hangi aracın ve hangi taşımanın kapsama girdiği mevzuatta tanımlıdır.
• İşyeri açma ve çalışma ruhsatı: Ofisiniz ya da deponuz için bağlı olduğunuz belediyeden alınır.
• SGK işyeri tescili: İlk çalışanınızı işe aldığınızda işyerinizi SGK'ya tescil ettirirsiniz.

5. Kurye bulmak ve çalıştırmak

Kurye firmasının sahadaki yüzü kuryelerdir. Kuryeleri maaşlı, maaş artı prim ya da iş başına ücretle çalıştırabilirsiniz. Her modelin vergi, SGK ve iş hukuku açısından farklı sonuçları vardır; hangi çalışma biçiminin size uygun olduğunu mali müşavirinize ya da bir avukata danışın.

Kuryeden istenen belgeler

Motorlu kuryenin motor sınıfına uygun ehliyeti (A1, A2 ya da A) olmalıdır. Ticari taşımacılıkta SRC belgesi ve psikoteknik değerlendirme raporu istenebilir; hangi durumda zorunlu olduğunu güncel mevzuattan kontrol edin. Belgelerin bitiş tarihlerini takip etmek ve süre dolmadan yenilemek firmanın sorumluluğundadır.

Prim ve ödeme düzeni

Kuryeyle ilk günden yazılı ve açık bir hesap düzeni kurun: hangi işlerden prim kazanacağı, oranın ne olduğu, cezaların nasıl düşüleceği, ödemenin hangi gün yapılacağı. Ay sonunda tartışma çoğunlukla bu kuralların belirsizliğinden çıkar.

6. Motor, araç ve ekipman

Şehir içi kurye işinde en yaygın araç motosiklettir; trafikte hızlıdır ve yakıt maliyeti düşüktür. Büyük ya da ağır gönderiler için hafif ticari araç gerekebilir. Motorları firmanın alması, kiralaması ya da kuryenin kendi motoruyla çalışması farklı maliyet ve sorumluluk dağılımları doğurur.

Ekipman listesinde genellikle şunlar bulunur: kask ve koruyucu kıyafet, yağmurluk, taşıma çantası ya da arka kutu, telefon tutucu ve şarj aleti. Kuryenin telefonu da artık ekipmanın parçasıdır: iş, konum ve teslim kaydı çoğunlukla telefondaki uygulamadan yürür. Motorların periyodik bakımını, muayenesini ve sigorta bitiş tarihlerini düzenli takip edin; arızalı motor bir günlük işin kaybı demektir.

7. Sigorta

Trafiğe çıkan her motorlu aracın zorunlu trafik sigortası olmalıdır. Bunun dışında düşünmeniz gereken poliçeler şunlardır:

• Kasko: aracın kendi hasarı ve hırsızlığı için.
• Taşınan yük (emtia) sigortası: taşıdığınız gönderilerin kaybolması ya da zarar görmesi için.
• Mesleki sorumluluk sigortası: hizmet sırasında üçüncü kişilere verilebilecek zararlar için.
• Ferdi kaza sigortası: kuryeleriniz için, SGK güvencesine ek olarak.

Kurumsal müşteriler sözleşmede belirli bir yük sigortası tutarı isteyebilir. Poliçe kapsamını bir sigorta aracısıyla işinize göre belirleyin. İş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini de unutmayın.

8. Fiyatlandırma

Kurye fiyatlandırmasında en sık kullanılan yöntem semt ya da bölge bazlı fiyat tablosudur: alım ve teslim bölgesine göre sabit bir ücret belirlenir. Bunun üzerine gidiş tiplerine çarpan uygulanır; ekspres, dönüşlü ya da arabalı gönderiler normal gönderiden pahalıdır. Gece saatleri, köprü geçişi, kapıda bekleme ve ağır paketler için ek ücret alınır.

Müşterileri de ikiye ayırabilirsiniz: her işte ödeyen peşin müşteriler ve ay sonunda toplu ödeyen abone (cari) müşteriler. Küçük işletmeler için önceden yüklenen bakiye (pul) de kullanılır.

Maliyetinizi iş başına hesaplayın

Fiyatı rakiplerin fiyatına bakarak değil, kendi maliyetinizden yola çıkarak belirleyin. Aylık yakıt, bakım, motor amortismanı ya da kirası, kurye maaşı ve primleri, sigorta, ofis, yazılım, SMS ve vergi giderlerinizi toplayın; aylık iş sayınıza bölün. Bulduğunuz tutar, bir işten en az ne kazanmanız gerektiğini gösterir.

9. İlk müşteriler

İlk müşteriler çoğunlukla yakın çevreden gelir: çevrenizdeki eczaneler, çiçekçiler, restoranlar, butikler, hukuk ve mali müşavirlik büroları. Online satış yapan küçük işletmeler de aynı gün teslimat için kurye arar. Basit bir web sitesi, işletmenizin harita kaydı ve hızlı fiyat verebilmek ilk aşamada en çok işe yarayan araçlardır. Müşteriye gönderisinin nerede olduğunu gösterebilmek ve teslimi kanıtlayabilmek, sizi telefonla çalışan rakiplerden ayırır.

10. Operasyonu yazılımla yönetmek

İlk haftalarda işler telefonla, WhatsApp grubuyla ve bir defterle yürüyebilir. İş sayısı arttıkça şu sorular cevaplanamaz hale gelir: Bu paket şu an kimde? Kurye bugün ne kadar nakit topladı? Hangi müşteriye ay sonunda ne kadar fatura keseceğim? Kuryenin primi tam olarak ne kadar?

Courino, bu soruların cevabını tek panelde tutan bir kurye yazılımıdır. Siparişi panelden, müşteri portalından ya da uygulamadan alırsınız; fiyatı sizin fiyat kurallarınıza göre hesaplanır. Kuryeleriniz işi telefonlarındaki uygulamadan alır ve teslim eder; siz kurye takip programı ekranında onları canlı haritada görürsünüz. Prim hesabı kurye hakedişi kurallarıyla otomatik çıkar, kurye ehliyet ve sigorta tarihleri kurye belgelerinde hatırlatılır.

Kuryelerin uygulamadaki günü ve kasa takibi için moto kurye yazılımı sayfasına, siparişten faturaya bütün akış için kurye otomasyon sistemi sayfasına bakabilirsiniz. Panelde ilk adımlar Başlarken yazısında anlatılır. Bütün özellikler ana sayfada.

11. Kuruluş kontrol listesi